(Ε9) Δυνατότητες διαχυσης και αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων

Η διάχυση των αποτελεσμάτων μιας έρευνας είναι πολύ σημαντικό στοιχείο, καθώς μέσω αυτού η έρευνα και τα αποτελέσματα της γνωστοποιούνται στο κοινό. Το γεγονός ότι η εφαρμογή αυτή χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Κύπρο, κρίνεται ως ακόμη ένας σημαντικός λόγος διάχυσης των αποτελεσμάτων αφού οι χρήστες και γενικά το κοινό πρέπει να ενημερωθούν για την επίδραση που ασκεί ο ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου “Choose4Cyprus”. Για να το πράξουμε αυτό, αναφέρουμε πιο κάτω μερικούς από τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να διαχυθούν τα αποτελέσματα μας.

Αρχικά, μπορούν να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα της έρευνας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Μέσω αυτού, στοχεύουμε στην ενημέρωση μιας μεγάλης μερίδας πληθυσμού, η οποία καθημερινά ενημερώνεται από την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες. Παράλληλα, η διάχυση των αποτελεσμάτων στο διαδίκτυο είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούν οι χρήστες του διαδικτύου, οι οποίοι είναινέοι και κυρίως χρήστες του “Choose4Cyprus”, να ενημερωθούν. Τέλος, τα ευρήματα αυτά, μπορούν και πρέπει να διαχυθούν στην παγκόσμια σφαίρα, για να μπορούν να συγκριθούν με τα αποτελέσματα ίδιων ερευνών που πραγματοποιήθηκαν σε άλλες χώρες. Έτσι, τα αποτελέσματα της Κύπρου στο συγκεκριμένο θέμα θα μπορούν να συγκριθούν με τα αποτελέσματα άλλων χωρών που χρησιμοποίησαν τους ηλεκτρονικούς συμβούλους ψήφου.

Επιπρόσθετα, με τους πιο πάνω τρόπους δεν στοχεύουμε μόνο στην διάχυση των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης έρευνας, αλλά επίσης και στην ενημέρωση του κοινού το οποίο δεν γνώριζε για την συγκεκριμένη εφαρμογή. Έτσι, έχουμε σαν δευτερεύοντα στόχο να γνωστοποιήσουμε την εφαρμογή αυτή, ελπίζοντας ότι στις επόμενες εκλογές θα αυξηθούν οι χρήστες του προγράμματος.

Εκτός από τους τρόπους διάχυσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων κρίνεται σημαντικό να αναφέρουμε ορισμένα σημεία της εργασίας μας τα οποία χρίζουν περαιτέρω διερεύνησης. Αρχικά, παρατηρήθηκε μια μικρή, αλλά αξιοσημείωτη αλλαγή στην κομματική ταύτιση των χρηστών. Με βάση αυτό, θεωρούμε ότι θα ήταν πολύ σημαντικό να ελεγχθεί η περίπτωση όπου ένας ψηφοφόρος δηλώνει ότι ταυτίζεται με ένα πολιτικό κόμμα, ενώ με την ολοκλήρωση της εφαρμογής δηλώνει ότι ταυτίζεται με κάποιο άλλο κόμμα. Επιπλέον, από τα αποτελέσματα της δικής μας έρευνας έχει φανεί ότι τα άτομα που χρησιμοποίησαν το εργαλείο για πρώτη φορά επηρεάστηκαν περισσότερο από αυτούς που το είχαν ξαναχρησιμοποιήσει. Με βάση αυτό, θεωρούμε ότι ένα άλλο σημείο το οποίο πρέπει να ελεγχθεί είναι οι διαφορές των χρηστών που χρησιμοποίησαν το εργαλείο για πρώτη φορά με αυτούς που το χρησιμοποίησαν στο παρελθόν. Εκτός από τα προηγούμενα σημεία, είναι σημαντικό να επαναληφθεί η έρευνα με μερικές αλλαγές, αλλά και με περισσότερους συμμετέχοντες, ούτως ώστε να μπορούμε να έχουμε ένα πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα και να θεωρηθούν τα αποτελέσματα πιο αντιπροσωπευτικά. Γενικά, βάσει των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης έρευνας, έχουμε παρατηρήσει ότι το εργαλείο αυτό αν και για πρώτη φορά χρησιμοποιείται στην Κύπρο, έχει επηρεάσει το 6,9% των συμμετεχόντων της έρευνας μας. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στον σχεδιασμό της εφαρμογής, έτσι ώστε η επιρροή αυτή να στηρίζεται σε σωστά στοιχεία και όχι να παραπληροφορεί τους χρήστες ή να τους προπαγανδίζει. Επιπρόσθετα, υπάρχει και η περίπτωση όπου οι πολιτικοί βλέποντας την επίδραση που έχει το πρόγραμμα στους χρήστες του,να τοποθετούνται με βάση αυτό που οι ψηφοφόροι θέλουν να ακούσουν και να ευνοούνται από το εργαλείο.

Κλείνοντας, μπορεί να ειπωθεί ότι τα αποτελέσματα αποδεικνύουν τις δυνατότητες του εργαλείου. Επομένως είναι αρκετά σημαντικό να γνωστοποιηθεί στο κοινό και τους πολιτικούς αξιωματούχους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες για προσωπικές κομματικές σκοπιμότητες. Τέλος, ο ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου πρέπει να αποτελεί μέρος της εκλογικής διαδικασίας για τη βοήθεια των ψηφοφόρων.

(Ε11) Εμπειρίες που αποκτήθηκαν από τους φοιτητές

Η ερευνητική μας εργασία εκπονήθηκε μέσα στα πλαίσια συνεργατικού πνεύματος.  Από την αρχή καταπιαστήκαμε με την εντόπιση του κατάλληλου θέματος που θα ενδιέφερε όλους και θα ήταν κατά τη άποψη μας πρωτότυπο.  Αποφασίστηκε να εργαζόμαστε διαδικτυακά χρησιμοποιώντας την εφαρμογή Blog, που θα επέτρεπε σε όλους μας να συνομιλούμε και να αναρτούμε ανά πάσα στιγμή τη δουλειά μας. Επίσης, ήταν κάτι που μας πρόσθετε χρόνο στο καθημερινό πρόγραμμα μας αφού ο καθένας κατάγεται από διαφορετική πόλη και δεν αναγκαζόμασταν να έχουμε προσωπικές συναντήσεις εκτός από ορισμένες φορές. Οι συγκεκριμένες συναντήσεις είχαν κι αυτές την ιδιαιτερότητά τους αφού καταφέραμε να συνεργαστούμε στον ίδιο χώρο κάνοντας καταμερισμό εργασίας και να ανταλλάξουμε τις απόψεις μας άμεσα. 

            Χρησιμοποιήθηκαν οι προσωπικοί μας υπολογιστές για συγγραφή της εργασίας.  Σε αρκετές περιπτώσεις  αναλάμβανε ένα άτομο την συγγραφή, κάποιοι άλλοι αναλάμβαναν την ανάλυση των αποτελεσμάτων από το πρόγραμμα SPSS και ταυτόχρονα μετά από συζήτηση γινόταν η καταγραφή τους. 

            Η εν λόγω εργασία μας ανατέθηκε στα πλαίσια του μαθήματος Ελληνικά για ακαδημαϊκούς σκοπούς και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εφαρμόσουμε παράλληλα με τη συγγραφή της τα όσα μάθαμε κατά τη διάρκεια αυτού του εξαμήνου.   

           Κλείνοντας, αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν ένα τεράστιο μέσο βοήθειας σε προσωπικό επίπεδο χρησιμοποιώντας δομικά στοιχεία από την παρούσα εργασία και εφαρμόζοντάς τα στις πτυχιακές εργασίες του καθενός ξεχωριστά.

(E4) Περίληψη

Την τελευταία δεκαετία έχουν κάνει την εμφάνισή τους οι Ηλεκτρονικοί Σύμβουλοι Ψήφου (στο εξής: VAA´s) οι οποίοι είναι διαδικτυακά εργαλεία που συγκρίνουν τις θέσεις των κομμάτων/υποψηφίων με τις θέσεις των χρηστών και δίνουν στο χρήστη ένα είδος σύστασης ψήφου (Garzia & Marshall, 2012; Fossen & Anderson, 2012). Η παρούσα έρευνα πραγματεύεται το θέμα της επίδρασης του  κυπριακoύ VAA ‘Choose4Cyprus’ στην πρόθεση ψήφου και την βεβαιότητα προς αυτήν, καθώς και την κομματική ταύτιση των Κύπριων χρηστών. Επίσης, καταπιάνεται με τους λόγους που ενδεχομένως οι χρήστες να επηρεάστηκαν αλλά και τον αντίκτυπο που είχε το εργαλείο στους χρήστες. Όπως αναφέρουν οι Ruusuvirta και Rosema (2009), τα αποτελέσματα των ερευνών που έχουν γίνει μέχρι τώρα ποικίλουν σημαντικά και διίστανται λόγω κάποιων παραγόντων που δεν έλαβαν υπόψη οι ερευνητές. Σκοπός της έρευνας αυτής είναι να λάβει υπόψη τους παράγοντες αυτούς και όπου είναι δυνατό να τους ελαχιστοποιήσει ή ακόμη και να τους εξαλείψει καλύπτοντας έτσι το κενό που υπάρχει στη βιβλιογραφία. Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιείται πειραματική μεθοδολογία για έλεγχο των μεταβλητών και ημι-δομημένες συνεντεύξεις για επαλήθευση δεδομένων. Το δείγμα ήταν τυχαίο και αποτελείτο από εκατό νέους ηλικίας 20-25 ετών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στα εργαστήρια του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου κατά την διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2013. Τα δεδομένα επεξεργάστηκαν στο στατιστικό πρόγραμμα SPSS, και έπειτα από ανάλυση προέκυψε ότι κατά τον πρώτο γύρο εκλογών δεν υπήρξε καμία αλλαγή στην πρόθεση ψήφου των χρηστών πριν και μετά την επαφή τους με το εργαλείο ενώ κατά το δεύτερο γύρο παρατηρήθηκε  μια μετακίνηση της πρόθεσης ψήφου της τάξεως του 6,9%. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σύσταση από το εργαλείο αύξησε το βαθμό βεβαιότητας των ψηφοφόρων ως προς την πρόθεση ψήφου ενώ μόνο το 4% των συμμετεχόντων άλλαξε την πρόθεση ψήφου του. Τέλος, όπως διαφάνηκε, όλες οι αλλαγές στην πρόθεση ψήφου που παρατηρήθηκαν, προήλθαν από τους συμμετέχοντες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει το εργαλείο στο παρελθόν.

Λέξεις κλειδιά: ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου, choose4cyprus, πρόθεση ψήφου, επίδραση εργαλείου.

Συμπεράσματα - Συζήτηση

Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν να διερευνήσει την επίδραση που ενδεχομένως να έχει το κυπριακό VAA «Choose4Cyprus» στους χρήστες, αλλά και να εξετάσει τους λόγους που ώθησαν τους χρήστες να αλλάξουν ή να μην αλλάξουν αντίστοιχα, την πρόθεση ψήφου τους.

  Σε ό,τι αφορά την αλλαγή της πρόθεσης ψήφου των χρηστών μετά την εμφάνιση του αποτελέσματος από το εργαλείο, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κατά τον πρώτο γύρο εκλογών κανένας χρήστης δεν άλλαξε την πρόθεση ψήφου του. Αντίθετα, κατά το δεύτερο γύρο εκλογών διαπιστώθηκε μια μετακίνηση ως προς την πρόθεση ψήφου των χρηστών της τάξεως του 6,9%. Αυτό ίσως να προκύπτει από το γεγονός ότι οι χρήστες στον πρώτο γύρο εκλογών ήταν πιο σίγουροι για τη ψήφο τους λόγω των πολλών υποψηφιοτήτων που υπήρχαν. Στο δεύτερο γύρο, οι επιλογές των χρηστών μειώθηκαν σε δύο υποψηφιότητες και παράλληλα τα περισσότερα κόμματα δεν πήραν θέση αφού δεν υποστήριξαν κανένα υποψήφιο. Τα αποτελέσματα της έρευνας των Garzia και Marshall (2012) που αφορούσαν την αλλαγή της πρόθεσης ψήφου σε διάφορες χώρες ποικίλουν σημαντικά ανάλογα με τη χώρα. Το ποσοστό των χρηστών στη Γερμανία, που δήλωσε ότι θα αλλάξει την πρόθεση ψήφου του, κυμαίνεται στο 6%, ποσοστό το οποίο δε διαφέρει και πολύ από το 6,9% της παρούσας έρευνας.

  Στην περίπτωση της κομματικής ταύτισης, παρατηρήθηκε ξανά μια μικρή μεν, αλλά αξιοσημείωτη δε αλλαγή των χρηστών προς αυτή. Αυτό το εύρημα μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι είτε οι συμμετέχοντες δεν ήθελαν να αποκαλύψουν την πραγματική κομματική ταύτισή τους, είτε το φαινόμενο αυτό αν και αξιοπερίεργο, όντως ισχύει. Θεωρούμε λοιπόν ότι σε μεταγενέστερο στάδιο και σε μελλοντική έρευνα θα ήταν πολύ σημαντικό να ελεγχθεί αυτή η περίπτωση αφού παρατηρήθηκαν περιπτώσεις όπου δηλώθηκε ως αρχική κομματική ταύτιση το ΑΚΕΛ ενώ μετά την σύσταση, δηλώθηκε ο ΔΗΣΥ.

  Αναφορικά με τη βεβαιότητα που ένιωθαν οι χρήστες ως προς τη πρόθεση ψήφου τους πριν και μετά την εμφάνιση της σύστασης ψήφου παρατηρήθηκε αύξηση της βεβαιότητάς τους. Τα ποσοστά μεταβολής της βεβαιότητας, μας δείχνουν ότι οι χρήστες, μετά το αποτέλεσμα που πήραν από το εργαλείο αισθάνθηκαν πιο βέβαιοι ως προς την πρόθεση ψήφου τους.

   Παράλληλα, όπως διαφαίνεται από την ανάλυση των δεδομένων οι λόγοι που μπορεί να ωθήσουν ένα χρήστη να αλλάξει ή όχι την πρόθεση ψήφου του ποικίλουν σημαντικά. Το 6,9% που άλλαξε την πρόθεση ψήφου του δήλωσε πως αυτό οφείλεται σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος παράγοντας αφορά την καλύτερη και πληρέστερη ενημέρωση που πήρε από το εργαλείο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την διαπίστωση ότι η αρχική πρόθεση ψήφου του δεν αντανακλούσε τις πραγματικές τους απόψεις. Ο δεύτερος παράγοντας αναφέρεται στους χρήστες οι οποίοι εξ αρχής δεν είχαν σκοπό να ψηφίσουν, ενώ μετά την προβολή του αποτελέσματος, κινητοποιήθηκαν να πάνε να ψηφίσουν. Αντίθετα, οι χρήστες που δήλωσαν αμετακίνητοι ως προς την πρόθεση ψήφου τους ήταν κυρίως λόγω της επιβεβαίωσης που πήραν από το εργαλείο και λόγω του ότι ήταν αποφασισμένοι και κατασταλαγμένοι ως προς την επιλογή ψήφου τους. Άλλοι λόγοι που συγκέντρωσαν πολύ μικρότερα ποσοστά, ήταν η κομματική ταύτιση και ιδεολογία, η μη κάλυψη από υφιστάμενες επιλογές και οι αμφιβολίες που είχαν οι χρήστες ως προς την αξιοπιστία του εργαλείου. Συνοψίζοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα αποτελέσματα αυτά έρχονται να επιβεβαιώσουν την έρευνα των Walgrave, Aelst και Nuytemans (2008) οι οποίοι τονίζουν ότι οι επιπτώσεις του εργαλείου είναι ελάχιστες, αφού οι περισσότεροι χρήστες του ζητούσαν επιβεβαίωση της υφιστάμενης προτίμησης τους και όχι αμφισβήτηση.

   Όσον αφορά την γενικότερη επιρροή του εργαλείου στους χρήστες, παρατηρούμε ότι δεν υπήρξε κανένας αντίκτυπος στο 46% των χρηστών ενώ το υπόλοιπο 54% επηρεάστηκε με κάποιο τρόπο. Η κυριότερη επιρροή ήταν ο προβληματισμός αλλά και η κινητοποίηση των χρηστών να πληροφορηθούν περισσότερο για τις θέσεις των υποψηφίων.  Αυτό, έρχεται σε συμφωνία εν μέρει με τους  Ladner, Fivaz και Pianzola (2010) οι οποίοι επισήμαναν ότι οι περισσότεροι χρησιμοποίησαν την σύσταση που πήραν για να συλλέξουν περισσότερες πληροφορίες, αλλά δεν κάνουν καμία αναφορά στον προβληματισμό που ίσως να προκύπτει. Επιπρόσθετα, το ποσοστό των χρηστών που δήλωσαν αναποφάσιστοι πριν τη χρήση του εργαλείου, μειώθηκε κατά 2,31% μετά την εμφάνιση του αποτελέσματος.  Αυτό έρχεται σε συμφωνία με τα ευρήματα της έρευνας των Ruusuvirta και Rosema (2009), όπου εξήχθη το συμπέρασμα ότι οι χρήστες που επηρεάστηκαν περισσότερο ήταν οι αναποφάσιστοι. Οι ερευνητές όμως, δήλωσαν ότι το φαινόμενο αυτό ίσως να οφείλεται σε άλλους παράγοντες πράγμα που μεριμνήθηκε να ελεγχθεί στην παρούσα έρευνα μέσω του φαινομενικού πειράματος που διεξήχθη, μειώνοντας έτσι τις ανεξάρτητες μεταβλητές. Ανάμεσα στην αρχική δήλωση για πρόθεση ψήφου και την μεταγενέστερη, το μόνο πράγμα που μεσολάβησε ήταν η σύσταση του Choose4Cyprus. Παρά το γεγονός ότι μειώθηκε το ποσοστό των αναποφάσιστων, σημαντικό είναι το γεγονός, ότι με την πραγματοποίηση της εφαρμογής, το ποσοστό των χρηστών που δε θα ψηφίσουν αυξήθηκε κατά 1,15%. Άρα ενδεχομένως, μερίδα των χρηστών που ήταν αναποφάσιστοι στην αρχή, με το αποτέλεσμα της εφαρμογής να αποφάσισαν ότι δε θα ψηφίσουν τελικά. 

   Όπως φαίνεται από την παρούσα έρευνα, τα άτομα που χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά το εργαλείο επηρεάστηκαν περισσότερο σε σχέση με αυτούς που το είχαν χρησιμοποιήσει παλαιότερα. Οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στα ποσοστά προέρχονται από τους χρήστες που χρησιμοποίησαν το εργαλείο για πρώτη φορά. Αυτό ίσως να υποδεικνύει ότι το εργαλείο μπορεί να επηρεάσει τους χρήστες βραχυπρόθεσμα μόνο ενώ σε βάθος χρόνου αυτή η επιρροή να μην ισχύει. Αυτό το σημείο χρίζει περαιτέρω διερεύνησης και θα ήταν ενδιαφέρον να ελεγχθεί σε μελλοντική έρευνα αφού κανείς μέχρι τώρα δεν ερεύνησε τις διαφορές των χρηστών που χρησιμοποιούν το εργαλείο για πρώτη φορά με αυτούς που το χρησιμοποίησαν ξανά στο παρελθόν.

   Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, ο ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου σύμφωνα με την παρούσα έρευνα, μπορεί να ειπωθεί ότι ασκεί κάποια επίδραση πάνω στους χρήστες. Βάσει των αποτελεσμάτων φαίνεται πως το VAA συμβάλλει στην ενημέρωση των χρηστών για τις πολιτικές θέσεις των υποψηφίων. Επιπρόσθετα,  δεδομένου της πληροφόρησης που πήραν οι χρήστες, μερικοί από αυτούς προβληματίστηκαν και κινητοποιήθηκαν στο να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, πράγμα αρκετά σημαντικό αν ληφθεί υπόψη η αυξητική τάση για αποχή. Επίσης, το VAA βοήθησε αναποφάσιστους χρήστες να καταλήξουν σε κάποια υποψηφιότητα. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω,  φαίνεται ξεκάθαρα ότι το εργαλείο έχει μια μικρή επίδραση στους χρήστες, όχι όμως σε βαθμό που να μπορεί να ανατρέψει εκλογικά αποτελέσματα.