Συμπεράσματα - Συζήτηση

Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν να διερευνήσει την επίδραση που ενδεχομένως να έχει το κυπριακό VAA «Choose4Cyprus» στους χρήστες, αλλά και να εξετάσει τους λόγους που ώθησαν τους χρήστες να αλλάξουν ή να μην αλλάξουν αντίστοιχα, την πρόθεση ψήφου τους.

  Σε ό,τι αφορά την αλλαγή της πρόθεσης ψήφου των χρηστών μετά την εμφάνιση του αποτελέσματος από το εργαλείο, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κατά τον πρώτο γύρο εκλογών κανένας χρήστης δεν άλλαξε την πρόθεση ψήφου του. Αντίθετα, κατά το δεύτερο γύρο εκλογών διαπιστώθηκε μια μετακίνηση ως προς την πρόθεση ψήφου των χρηστών της τάξεως του 6,9%. Αυτό ίσως να προκύπτει από το γεγονός ότι οι χρήστες στον πρώτο γύρο εκλογών ήταν πιο σίγουροι για τη ψήφο τους λόγω των πολλών υποψηφιοτήτων που υπήρχαν. Στο δεύτερο γύρο, οι επιλογές των χρηστών μειώθηκαν σε δύο υποψηφιότητες και παράλληλα τα περισσότερα κόμματα δεν πήραν θέση αφού δεν υποστήριξαν κανένα υποψήφιο. Τα αποτελέσματα της έρευνας των Garzia και Marshall (2012) που αφορούσαν την αλλαγή της πρόθεσης ψήφου σε διάφορες χώρες ποικίλουν σημαντικά ανάλογα με τη χώρα. Το ποσοστό των χρηστών στη Γερμανία, που δήλωσε ότι θα αλλάξει την πρόθεση ψήφου του, κυμαίνεται στο 6%, ποσοστό το οποίο δε διαφέρει και πολύ από το 6,9% της παρούσας έρευνας.

  Στην περίπτωση της κομματικής ταύτισης, παρατηρήθηκε ξανά μια μικρή μεν, αλλά αξιοσημείωτη δε αλλαγή των χρηστών προς αυτή. Αυτό το εύρημα μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι είτε οι συμμετέχοντες δεν ήθελαν να αποκαλύψουν την πραγματική κομματική ταύτισή τους, είτε το φαινόμενο αυτό αν και αξιοπερίεργο, όντως ισχύει. Θεωρούμε λοιπόν ότι σε μεταγενέστερο στάδιο και σε μελλοντική έρευνα θα ήταν πολύ σημαντικό να ελεγχθεί αυτή η περίπτωση αφού παρατηρήθηκαν περιπτώσεις όπου δηλώθηκε ως αρχική κομματική ταύτιση το ΑΚΕΛ ενώ μετά την σύσταση, δηλώθηκε ο ΔΗΣΥ.

  Αναφορικά με τη βεβαιότητα που ένιωθαν οι χρήστες ως προς τη πρόθεση ψήφου τους πριν και μετά την εμφάνιση της σύστασης ψήφου παρατηρήθηκε αύξηση της βεβαιότητάς τους. Τα ποσοστά μεταβολής της βεβαιότητας, μας δείχνουν ότι οι χρήστες, μετά το αποτέλεσμα που πήραν από το εργαλείο αισθάνθηκαν πιο βέβαιοι ως προς την πρόθεση ψήφου τους.

   Παράλληλα, όπως διαφαίνεται από την ανάλυση των δεδομένων οι λόγοι που μπορεί να ωθήσουν ένα χρήστη να αλλάξει ή όχι την πρόθεση ψήφου του ποικίλουν σημαντικά. Το 6,9% που άλλαξε την πρόθεση ψήφου του δήλωσε πως αυτό οφείλεται σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος παράγοντας αφορά την καλύτερη και πληρέστερη ενημέρωση που πήρε από το εργαλείο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την διαπίστωση ότι η αρχική πρόθεση ψήφου του δεν αντανακλούσε τις πραγματικές τους απόψεις. Ο δεύτερος παράγοντας αναφέρεται στους χρήστες οι οποίοι εξ αρχής δεν είχαν σκοπό να ψηφίσουν, ενώ μετά την προβολή του αποτελέσματος, κινητοποιήθηκαν να πάνε να ψηφίσουν. Αντίθετα, οι χρήστες που δήλωσαν αμετακίνητοι ως προς την πρόθεση ψήφου τους ήταν κυρίως λόγω της επιβεβαίωσης που πήραν από το εργαλείο και λόγω του ότι ήταν αποφασισμένοι και κατασταλαγμένοι ως προς την επιλογή ψήφου τους. Άλλοι λόγοι που συγκέντρωσαν πολύ μικρότερα ποσοστά, ήταν η κομματική ταύτιση και ιδεολογία, η μη κάλυψη από υφιστάμενες επιλογές και οι αμφιβολίες που είχαν οι χρήστες ως προς την αξιοπιστία του εργαλείου. Συνοψίζοντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα αποτελέσματα αυτά έρχονται να επιβεβαιώσουν την έρευνα των Walgrave, Aelst και Nuytemans (2008) οι οποίοι τονίζουν ότι οι επιπτώσεις του εργαλείου είναι ελάχιστες, αφού οι περισσότεροι χρήστες του ζητούσαν επιβεβαίωση της υφιστάμενης προτίμησης τους και όχι αμφισβήτηση.

   Όσον αφορά την γενικότερη επιρροή του εργαλείου στους χρήστες, παρατηρούμε ότι δεν υπήρξε κανένας αντίκτυπος στο 46% των χρηστών ενώ το υπόλοιπο 54% επηρεάστηκε με κάποιο τρόπο. Η κυριότερη επιρροή ήταν ο προβληματισμός αλλά και η κινητοποίηση των χρηστών να πληροφορηθούν περισσότερο για τις θέσεις των υποψηφίων.  Αυτό, έρχεται σε συμφωνία εν μέρει με τους  Ladner, Fivaz και Pianzola (2010) οι οποίοι επισήμαναν ότι οι περισσότεροι χρησιμοποίησαν την σύσταση που πήραν για να συλλέξουν περισσότερες πληροφορίες, αλλά δεν κάνουν καμία αναφορά στον προβληματισμό που ίσως να προκύπτει. Επιπρόσθετα, το ποσοστό των χρηστών που δήλωσαν αναποφάσιστοι πριν τη χρήση του εργαλείου, μειώθηκε κατά 2,31% μετά την εμφάνιση του αποτελέσματος.  Αυτό έρχεται σε συμφωνία με τα ευρήματα της έρευνας των Ruusuvirta και Rosema (2009), όπου εξήχθη το συμπέρασμα ότι οι χρήστες που επηρεάστηκαν περισσότερο ήταν οι αναποφάσιστοι. Οι ερευνητές όμως, δήλωσαν ότι το φαινόμενο αυτό ίσως να οφείλεται σε άλλους παράγοντες πράγμα που μεριμνήθηκε να ελεγχθεί στην παρούσα έρευνα μέσω του φαινομενικού πειράματος που διεξήχθη, μειώνοντας έτσι τις ανεξάρτητες μεταβλητές. Ανάμεσα στην αρχική δήλωση για πρόθεση ψήφου και την μεταγενέστερη, το μόνο πράγμα που μεσολάβησε ήταν η σύσταση του Choose4Cyprus. Παρά το γεγονός ότι μειώθηκε το ποσοστό των αναποφάσιστων, σημαντικό είναι το γεγονός, ότι με την πραγματοποίηση της εφαρμογής, το ποσοστό των χρηστών που δε θα ψηφίσουν αυξήθηκε κατά 1,15%. Άρα ενδεχομένως, μερίδα των χρηστών που ήταν αναποφάσιστοι στην αρχή, με το αποτέλεσμα της εφαρμογής να αποφάσισαν ότι δε θα ψηφίσουν τελικά. 

   Όπως φαίνεται από την παρούσα έρευνα, τα άτομα που χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά το εργαλείο επηρεάστηκαν περισσότερο σε σχέση με αυτούς που το είχαν χρησιμοποιήσει παλαιότερα. Οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στα ποσοστά προέρχονται από τους χρήστες που χρησιμοποίησαν το εργαλείο για πρώτη φορά. Αυτό ίσως να υποδεικνύει ότι το εργαλείο μπορεί να επηρεάσει τους χρήστες βραχυπρόθεσμα μόνο ενώ σε βάθος χρόνου αυτή η επιρροή να μην ισχύει. Αυτό το σημείο χρίζει περαιτέρω διερεύνησης και θα ήταν ενδιαφέρον να ελεγχθεί σε μελλοντική έρευνα αφού κανείς μέχρι τώρα δεν ερεύνησε τις διαφορές των χρηστών που χρησιμοποιούν το εργαλείο για πρώτη φορά με αυτούς που το χρησιμοποίησαν ξανά στο παρελθόν.

   Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, ο ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου σύμφωνα με την παρούσα έρευνα, μπορεί να ειπωθεί ότι ασκεί κάποια επίδραση πάνω στους χρήστες. Βάσει των αποτελεσμάτων φαίνεται πως το VAA συμβάλλει στην ενημέρωση των χρηστών για τις πολιτικές θέσεις των υποψηφίων. Επιπρόσθετα,  δεδομένου της πληροφόρησης που πήραν οι χρήστες, μερικοί από αυτούς προβληματίστηκαν και κινητοποιήθηκαν στο να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, πράγμα αρκετά σημαντικό αν ληφθεί υπόψη η αυξητική τάση για αποχή. Επίσης, το VAA βοήθησε αναποφάσιστους χρήστες να καταλήξουν σε κάποια υποψηφιότητα. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω,  φαίνεται ξεκάθαρα ότι το εργαλείο έχει μια μικρή επίδραση στους χρήστες, όχι όμως σε βαθμό που να μπορεί να ανατρέψει εκλογικά αποτελέσματα.